Yangın Pompaları

Yangın Pompaları ;

Sabit ve basınçlı su sistemlerine bağlı, sprinkler, hidrant ve yangın dolaplarına, basınçlı su sağlamak üzere iki ana pompa (biri farklı bir enerji kaynağından beslemek üzere) ve bir jokey pompadan ibaret pompa seti oluşturulmalıdır. FM – UL onaylı veya LPC onaylı dizel, elektrikli sabit, pompalar ithal edilip monte edilmektedir. Yüksek basınçlı pompa grupları, özel nozul veya itfaiye ekiplerinin hassas müdahalede çok az su ile etkin söndürme yapmak için kullandıkları özel pompadır.

Yangın pompalarının çalışma otomasyonunu sağlayan paneller, dizel elektrikli veya jokey pompaların her birine ayrı ayrı bağlanır. Sistemin ihtiyacı olan basınç ve debi değerlerine göre otomatik olarak devreye girmesi, çıkması veya diğerinin devreye girmesini sağlar. FM, UL onaylı kontrol panelleridir.
İstendiğinde sertifikasız, yerli imalatta sağlanabilmektedir.

Yangın pompaları nerede kullanır ve faydaları hakkında muhakkak firmamıza danışın. Doğru ürün ve doğru montaj bu büyük önem arz etmektedir.

 

 

1. Yangın Pompalarının Önemi

• Yangın pompaları, bir yangın durumunda tesisin söndürme sistemlerine gerekli debi ve basıncı sürekli olarak sağlayan kalp niteliğindeki ekipmanlardır. Yangın pompaları olmadan sprinkler sistemleri, hidrant hatları veya yangın dolapları yangını kontrol edemez.

Bir yangın pompası grubu genellikle
Ana Pompa (Duty Pump)	Elektrik motoru veya dizel motorla çalışabilir.
Yedek Pompa (Standby Pump)	Ana pompa devreye giremezse çalışır.
Jokey Pompa (Pressure Maintenance Pump)	Küçük basınç dalgalanmalarını karşılar, ana pompanın gereksiz yere devreye girmesini önler.

 

Standartlar:
NFPA 20 (ABD)	Fire Pumps for Fire Protection
EN 12845 (Avrupa)	Sabit yangın söndürme sistemleri – Otomatik sprinkler sistemleri – Tasarım, kurulum ve bakım
TS EN 12259 (Türkiye)	Pompa performans standartları

 

2. Yangın Pompalarının Temel Kapasite Kriterleri

• Debi (Q): Pompanın sağlayabileceği su miktarıdır. NFPA 20’ye göre 100 gpm (6,3 L/s)’den 5000 gpm (315 L/s)’ye kadar pompa kullanılabilir.
• Basınç (H): Sisteme gerekli olan basıncı karşılamalıdır. Genellikle 7 bar ile 20 bar arası seçilir.
• Çalışma Süresi: Yangın pompaları kesintisiz 1 saat ve üzeri çalışmaya uygun olmalıdır.
• Enerji Kaynağı: Elektrik motoru, dizel motor veya buhar türbini ile tahrik edilebilir.

 

3. Yangın Pompa Tipleri

Yatay ayrılabilir ;	Büyük kapasiteli tesisler, kolay bakım.
Sondan emişli ;	Orta ölçekli binalar, kompakt tasarım
Dikey milli hat tipi ;	Yüksek binalar, dar alan avantajı.
Dikey türbin ;	Yer altı su kaynakları, çok yüksek kapasite.

 

3.1. Yatay Ayrılabilir Gövdeli Yangın Pompası (Horizontal Split Case Pump)

• Teknik Yapı:
• Pompa gövdesi yatay düzlemde olup ortadan iki parçaya ayrılabilir (üstten kapaklı).
• İçerisinde çift emişli çark bulunur. Bu sayede suyun pompaya iki taraftan emilmesi sağlanır.
• Mil yatay eksende yerleşmiştir, motor ve pompa yan yana çalışır.
• Performans:
• Debi: 750 – 10.000 gpm (47 – 630 L/s)
• Basınç: 7 – 16 bar
• Yüksek verimli ve uzun ömürlüdür.
• Çalışma Prensibi:
• Su, pompanın her iki tarafından eşit şekilde emilerek çarka iletilir.
• Çift emişli çark sayesinde debi dengelenir ve yüksek hacimli su akışı sağlanır.
• Çarkın çevresel dönüşü ile su basınçlandırılır ve tesisata iletilir.
• Avantajları:
• Çok yüksek debi (10.000 GPM ve üzeri) ve basınç üretebilir.
• Ağır hizmet koşullarına uygundur.
• Çark ve mil gibi iç parçaların bakımına erişim kolaydır.
• Daha az titreşimle çalışır, uzun ömürlüdür.
• Dezavantajları:
• Büyük boyutludur, montaj için geniş alan gerekir.
• İlk yatırım maliyeti diğer tip pompalara göre daha yüksektir.
• Kullanım Alanları:
• Rafineriler,
• Büyük endüstriyel tesisler,
• AVM’ler,
• Havaalanı terminalleri,
• Çok büyük depo ve lojistik alanları.

1	Mil yatağı parçaları	8	Pompa gövdesi
2	Yatak yuvası	9	Kavrama kapağı
3	Çark Direnç Kolu	10	Sızdırmazlık halkası ☆
4	Çark	11	Koruma kapağı
5	Sızdırmazlık conta parçaları ☆	12	Şaft
6	Pompa gövdesi	13	Mil yatağı manşonu
7	Sızdırmazlık boru hattı parçaları	14	Kavrama parçaları

 

3.2. Sondan Emişli Yangın Pompası (End Suction Pump)

 

• Teknik Yapı:
• Pompa gövdesi tek taraflı emişli yapıdadır.
• Emiş hattı pompanın ön kısmında, basma hattı ise üst kısmındadır.
• Motor ve pompa tek eksen üzerinde, yatay düzenekte çalışır.

  Performans:

• Debi: 100 – 750 gpm (6,3 – 47 L/s)
• Basınç: 5 – 12 bar
• Daha çok küçük/orta ölçekli sistemlerde tercih edilir.

  Çalışma Prensibi:

• Su, pompa çarkına ön taraftan girer.
• Çarkın dönüşüyle merkezkaç kuvveti oluşur ve su basınçlandırılarak üstten çıkışa yönlendirilir.
• Avantajları:
• Kompakt yapısı sayesinde az yer kaplar.
• Montajı kolaydır, pompa-motor bağlantısı basittir.
• Küçük ve orta kapasiteli sistemler için ekonomik çözümdür.
• Yedek parçaları bulunması kolaydır.
• Dezavantajları:
• Yüksek debi ve basınç gerektiren sistemlerde performansı sınırlıdır.
• Yatay ayrılabilir pompa kadar uzun ömürlü değildir.
• Kullanım Alanları:
• Küçük ve orta ölçekli ticari binalar,
• Apartmanlar,
• Ofisler,
• Küçük oteller.

 

1.	Pompa gövdesi	7.	Kilit rondelası
2.	Pompa kapağı	8.	Şaft kovanı
3.	Pervane	9	Salmastra bezi
4.	Şaft	10.	Paketleme halkası
5.	Sızdırmazlık halkası	11.	Paketleme
6.	Pervane somunu	12.	Rulman tertibatı

 

3.3. Dikey Milli Hat Tipi Yangın Pompası (Vertical In-Line Pump)

• Teknik Yapı:
• Motor ve pompa aynı dikey eksen üzerindedir.
• Emiş ve basma ağızları birbirine karşılıklı ve aynı doğrultudadır (hat tipi tasarım).
• Bu yapı sayesinde pompa doğrudan boru hattına monte edilebilir.
• Performans:

• Debi: 250 – 2500 gpm (15 – 160 L/s)
• Basınç: 6 – 14 bar
• Özellikle dar alanlarda kullanılır.
• Çalışma Prensibi:
• Su, boru hattından pompaya girer.
• Çarkın dönmesiyle su basınçlandırılır ve doğrusal hat üzerinde üst çıkışa yönlendirilir.
• Avantajları:
• Çok az yer kaplar, dar alanlarda kullanılabilir.
• Boru hattına direkt bağlandığı için montaj kolaylığı sağlar.
• Orta basınç ve debi ihtiyacını verimli şekilde karşılar.
• Yüksek katlı binalarda tercih edilir.
• Dezavantajları:
• Motor ve pompa dikey eksende birleşik olduğu için bakım zordur.
• Çark veya mil arızalarında motorun da sökülmesi gerekebilir.
• Çok büyük debi ihtiyaçlarını karşılamada sınırlıdır.
• Kullanım Alanları:
• Yüksek katlı rezidanslar,
• Oteller,
• Hastaneler,
• Alışveriş merkezleri (dar makine dairesi olan yerlerde).

3.4. Dikey Türbin Tipi Yangın Pompası (Vertical Turbine Pump)

• Teknik Yapı:
• Yer altı su kaynağına daldırılmış pompa çarkları vardır.
• Uzun bir pompa mili sayesinde çarklardan alınan su yüzeye çıkarılır.
• Motor yüzeyde bulunur ve uzun şaft aracılığıyla çarkları döndürür.
• Performans:

 

• Debi: 500 – 30.000 gpm (32 – 1900 L/s)
• Basınç: 7 – 20 bar
• Çok yüksek debi ihtiyacı olan tesislerde kullanılır.
• Çalışma Prensibi:
• Çarklar suyun içinde dönerek suyu emer.
• Mil boyunca basınçlandırılarak yukarı taşınır.
• Yüzeyde basma hattına verilerek tesisata gönderilir.
• Avantajları:
• Yer altı depoları, kuyu veya gölet gibi kaynaklardan su temin edebilir.
• Çok yüksek debi ve basınç kapasitesi vardır.
• Şehir şebekesi olmayan bölgeler için ideal çözümdür.
• Uzun süreli sürekli çalışma için uygundur.
• Dezavantajları:
• İlk yatırım maliyeti yüksektir.
• Montajı ve bakımı zordur, özel uzmanlık gerektirir.
• Milin uzunluğu arttıkça bakım süresi ve maliyeti yükselir.
• Kullanım Alanları:
• Havaalanları,
• Liman sahaları,
• Rafineriler,
• Enerji santralleri,
• Çok büyük endüstriyel tesisler.

 

4. Özet Karşılaştırma Tablosu
Pompa Tipi	Debi Aralığı	Basınç Aralığı	Yapısı	Avantajları	Dezavantajları	Kullanım Alanları
Yatay Ayrılabilir	750 – 10.000 gpm	7 – 16 bar	Yatay, çift emişli, ortadan ayrılabilir gövde	Yüksek debi, kolay bakım, uzun ömür	Büyük yer kaplar, maliyetli	AVM, fabrika, rafineri
Sondan Emişli	100 – 750 gpm	5 – 12 bar	Ön girişli, üst çıkışlı kompakt yapı	Ekonomik, az yer kaplar, kolay bakım	Yüksek kapasiteye uygun değil	Küçük/orta ölçekli binalar
Dikey Hat Tipi	250 – 2500 gpm	6 – 14 bar	Motor ve pompa dikey eksende, hat üzerinde	Yer tasarrufu, yüksek binalara uygun	Bakım zor, motor sökülmeli	Oteller, hastaneler
Dikey Türbin	500 – 30.000 gpm	7 – 20 bar	Uzun milli, çark su içinde çalışır	Çok yüksek debi, yer altı kaynakları için ideal	Yüksek maliyet, uzman bakım	Rafineri, liman, sanayi tesisi

Tüm bu çalışmalar hakkında Cihan Yangın firmamızdan bilgi alabilirsiniz.